Tańsza pożyczka pozabankowa nie dla każdego

chwilówka za darmo i pozyczka online w 15 minut

Obniżenie maksymalnego limitu kosztów pozaodsetkowych sprawiło, że zobowiązanie w firmie niebankowej potaniało niemal trzykrotnie. Mimo to tańsza pożyczka pozabankowa nie jest dostępna dla każdego. Nowe przepisy mogą wypchnąć z legalnego rynku nawet 60 proc. klientów i doprowadzić do rozwoju podziemia pożyczkowego. Wiosną konsumentów czekają kolejne zmiany.

W połowie grudnia weszła w życie część przepisów ustawy z 6 października 2022 o zmianie ustaw w celu przeciwdziałania lichwie. Z punktu widzenia klientów najważniejsze zmiany objęły górną granicę pozaodsetkowych kosztów pożyczek i kredytów.

Aktualizacja ustawy o kredycie konsumenckim sprawiła, że tańsza pożyczka pozabankowa stała się faktem. Pozostałe modyfikacje rozsiane po różnych aktach prawnych zaczną obowiązywać w maju br. oraz z początkiem 2024.

Niższy limit kosztów pozaodsetkowych pożyczki pozabankowej

Znowelizowane przepisy odnoszą się do pożyczek pozabankowych zaciągniętych po 18 grudnia 2022. Chodzi zarówno o klasyczne pożyczki ratalne z terminem spłaty dłuższym niż 30 dni, jak i tzw. chwilówki.

W odniesieniu do tych pierwszych pozaodsetkowe koszty nie mogą przekroczyć 10 proc. kwoty pożyczki pobieranych jednorazowo oraz 10 proc. za każdy rok obowiązywania umowy (0,83 proc. miesięcznie). Określa to wzór umieszczony w art. 36a ust. 1 i 1a ustawy o kredycie konsumenckim.

Wzór na maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów pożyczki z terminem spłaty >30 dni

(K × 10%) + (K × n/R × 10%)

K – kwota pożyczki
n – okres spłaty w dniach
R – liczba dni w roku

Ponadto w całym okresie spłaty pozaodsetkowe koszty kredytu nie mogą przekroczyć 45 proc. wypłaconej kwoty. W przypadku pożyczek z terminem spłaty do 30 dni, czyli chwilówek, limit ustalono na 5 proc. całkowitej kwoty.

Wzór na maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów chwilówki
(K × 5%)

K – kwota pożyczki

Do tej pory obowiązywały progi: 25 proc. jednorazowo i 30 proc. za każdy rok (2,5 proc. miesięcznie) oraz nie więcej niż 100 proc. wypłaconej kwoty w całym okresie trwania umowy. Natomiast w pandemii (od 31 marca 2020 do 30 czerwca 2021) było to odpowiednio: 15 proc. + 6 proc. i max 45 proc.

Tańsza pożyczka pozabankowa w praktyce

Ustawodawca doprecyzował, czym są pozaodsetkowe koszty związane z zawarciem umowy pożyczki. Za takowe należy traktować:

  1. Marże, prowizje lub opłaty związane z przygotowaniem umowy pożyczki, udzieleniem lub obsługą pożyczki albo koszty o podobnym charakterze
  2. Opłaty związane z odroczeniem terminu spłaty pożyczki, jej nieterminową spłatą albo koszty o podobnym charakterze
  3. Koszty usług dodatkowych
    Tu chodzi o: ubezpieczenie, ustanowienie zabezpieczenia, koszty pozyskiwania informacji dotyczących biorącego pożyczkę.
Maksymalna kwota pożyczki pozabankowej i kredytu gotówkowego
fot. materiały reklamowe

Ile więc teraz kosztuje tańsza pożyczka pozabankowa?

Załóżmy, że pożyczamy 3000 zł na pół roku. Odsetki wyniosą nas 307,5 zł [maksymalne odsetki od kredytu, czyli 2 x (stopa referencyjna NBP + 3,5)], a koszty pozaodsetkowe – nie więcej niż 450 zł [(3000 x 10%) + (3000 x 10%/12 x 6)]. Przed zmianą limit ten wynosił 1200 zł (750 + 450). Zatem obniżył się niemal trzykrotnie.

Inne ważne zmiany w ustawie antylichwiarskiej

Tańsza pożyczka pozabankowa to niejedyna zmiana wprowadzona nowelizacją ustawy antylichwiarskiej. Inne to:

  1. Obowiązek zwrotu klientowi proporcjonalnej części pozaodsetkowych kosztów pożyczki w razie wcześniejszej spłaty zobowiązania
  2. Przekazywanie do BIK-u informacji o udzielonych pożyczkach pozabankowych i zaległościach w ich spłacie – od 18 maja 2023
  3. Podniesienie minimalnego kapitału zakładowego firmy pożyczkowej do 1 mln zł
    Ponadto mogą one funkcjonować jedynie jako spółki akcyjne. Do końca 2023 obowiązuje okres przejściowy dla podmiotów istniejących przed 18 grudnia 2022.
  4. Zakaz finansowania działalności pożyczkowej z emisji obligacji i innych instrumentów dłużnych
  5. Nadzór KNF-u nad firmami pożyczkowymi – od 1 stycznia 2024
    Co ciekawe mówiło się o tym już w 2012.

(Nie)dostępna tańsza pożyczka pozabankowa

Teoretycznie tańsza pożyczka pozabankowa powinna ucieszyć konsumentów. Jednak w praktyce dla wielu z nich przestanie być dostępna. Dlaczego?

Firmy pożyczkowe jeszcze bardziej niż dotychczas będą uzależniać pozytywne decyzje od oceny zdolności kredytowej klienta – mówi Justyna Obrębska-Białek, ekspertka Fundacji Rozwoju Rynku Finansowego (FRRF). – Dla wielu osób bezpośrednim skutkiem ustawy będzie odmowa udzielenia pożyczki. Natomiast konsumenci, którzy otrzymają pozytywną decyzję o udzieleniu finansowania, mogą ostatecznie otrzymać kwotę niższą od wnioskowanej – dodaje.

stop tania pożyczka pozabankowa nie dla każdego

Przedstawiciele branży ostrzegają, że może to doprowadzić do rozrostu szarej strefy i powrotu patologicznych sytuacji sprzed lat. Klienci pozbawieni finansowania z legalnych źródeł zwrócą się ku podmiotom działającym na granicy prawa lub poza nim. Tam nie będą ich chronić zapisy kodeksu cywilnego ani ustawy o kredycie konsumenckim o jednolitym wzorze umowy czy limitach odsetek oraz kosztów pozaodsetkowych. Będą więc pożyczać, tylko że bardzo drogo.

Tańsza pożycza pozabankowa stanie się mniej dostępna. Duża część klientów zostanie wypchnięta poza regulowany rynek. Poza tym drastyczne obniżenie limitu kosztów pozaodsetkowych cofnie poziom ochrony konsumentów o lata – ostrzega Agnieszka Wachnicka, szefowa FRRF.

Kłopoty klientów i firm pożyczkowych

Z szacunków CRIF, firmy dostarczającej dane i analizy kredytowe, wynika, że w skali całego roku bez dostępu do legalnego źródła pieniędzy pozostanie 2,8 mln osób. Wyliczenia powstały na bazie 7 mln weryfikacji dla ponad 900 tys. konsumentów z 19 największych instytucji pożyczkowych.

Liczba klientów obsługiwanych przez instytucje pożyczkowe zmniejszy się o ok. 60 proc. – mówi Piotr Badura, wiceprezes CRIF Polska.

splata zadłużenia i rosnące ceny energii elektrycznej

Ucierpią też sami pożyczkodawcy. Niektórzy staną się nierentowni i zakończą działalność. Tak stało się w pandemii.

Zredukowanie maksymalnych pozaodsetkowych kosztów pożyczek do jednej trzeciej sprowadzi biznes typowej firmy pożyczkowej do poziomu poniżej rentowności. Funkcjonowanie wielu z nich będzie niemożliwe – przewiduje w rozmowie z „Rzeczpospolitą” Jarosław Ryba, prezes Polskiego Związku Instytucji Pożyczkowych.


Maciej Kusznierewicz

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


*


Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.